PMS / Adet Öncesi Gerginlik Sendromu

PMS / ADET ÖNCESİ GERGİNLİK SENDROMU

PMS (PREMENSTRÜEL SENDROMU)
ADET ÖNCESİ GERGİNLİK SENDROMU
Kadınların çoğu  adet öncesi günlerde   fiziksel ve ruhsal değişiklikler hisseder. Değişiklikler kadının günlük hayatını etkilemeye başlarsa, bu durum premenstrüel sendrom olarak adlandırılır. Bu sendrom, adet gören her yaştaki kadında görülebilir ve kadının hayatında belirleyici olabilir. Sendromun sebebi tam olarak belli değildir. Birçok kadın, egzersiz ve yaşam tarzı değişiklikleri ile tedavi olmuştur. Uygun görülürse diyet destekleri ve ilaçlar da tedavide yardımcı olabilir.
PMS Sizi Nasıl Etkiler ? Nasıl Teşhis Edilir ?
Tedavi İçin Ne Yapabilirsiniz ?
Adet döngüsünün nasıl işlediğini bilmek PMS’yi anlamanıza, belirtileri tahmin etmenize ve çare bulmanıza yardımcı olur. Adet görme normal ve aylık bir işlevdir. Ortalama bir adet süreci 28 günde sonlanır. 21-35 gün arası normal kabul edilebilir. Adet döngüsü boyunca kadın yumurtasından estrojen ve progesteron hormonları salgılanır. Kanamanın 1.günü döngünün başlangıcıdır. 5.gün civarında estrojen hormonu gebeliğe hazırlık için rahim boşluğunda değişiklik yapar. 14.gün civarı yumurta çatlayarak döllenecek yumurtalardan birini dışarı atar. Yumurtlama sonrası progesteron salgılanır. Eğer yumurta sperm ile döllenmezse hormon salgıları azalır. Rahme sinyal ulaşır ve 28.gün civarı dökülme veya adet kanaması başlar. Bu aynı zamanda yeni adet döngüsünün 1.günüdür.
Belirtiler:
Belirtiler çok yaygındır. Adet gören kadınların   % 85’inde   adet öncesi belirtilerden en az biri vardır. Bu belirtiler adet başlamadan önceki 14 gün boyunca olur ve adetle beraber azalarak kaybolur. Belirtiler aydan aya değişiklik gösterebilir. Belirtiler sebebiyle kişinin aile, sosyal ve iş yaşantıları önemli ölçüde etkilenebilir.
Duygusal Ve Davranışsal Belirtiler :
  • Depresyon
  • Sinirlilik
  • Alınganlık
  • Konsantrasyon azlığı
  • Uyku bozukluğu
  • Sosyal gerileme
  • Şaşkınlık
  • İştahsızlık
  • Ağlama nöbetleri
Fiziksel Belirtiler:
  • Memede hassasiyet
  • Şişkinlik ve kilo alımı
  • Baş ağrısı
  • El ve ayakta şişme
  • Sızılar ve ağrılar
Teşhis:
Son üç adet döngüsü boyunca ve adet başlamadan önce 5 gün boyunca belirtiler olur. Adet başladıktan sonra 4.günde biter.Normal aktivitelerinin bir kısmını engeller.
Belirtileri kayıt altına almanız doktorunuzun   PMS teşhisi koymasına yardımcı olur. Bunun için en az 2 -3 ay boyunca her gün yaşadığınız belirtileri yazmanız ve skorlamanız gerekir. Adet günleri de kaydedilir.
PMS Mi ? Başka Bir Şey Mi?
Bazı belirtiler ve diğer durumlar PMS’yi taklit edebilir.
Premenstrüel disforik bozukluk kadınların ancak çok az kısmını etkiler ve PMS’nin şiddetli formudur. Umutsuz ve üzgün hissetme, aşırı gerginlik, sık ağlama, iletişimsizlik, yapmaktan hoşlandığı şeylere ilgisizlik, konsantrasyon problemi, enerji eksikliği, iştah bozukluğu, uyku problemleri, işe boğulmuş hissetme, kas ağrısı, kilo alışı, şişkinlik, baş ağrısı gibi belirtilerden en az 5 tanesinin bir arada bulunduğu durumda doktorunuz bu tanıyı koyabilir. Serotonin geri alımını engelleyen ve depresif durumlarda kullanılan ilaçlar faydalı olabilir.
PMS, depresyon ve anksiyete bozukluklarıyla da karışabilir. Bazen bu durumlar beraber de yaşanabilir. Ancak depresyon ve anksiyete bozukluklarının tüm ay boyunca görülmeleri onları PMS’den ayırır.
Menopoz döneminde de benzer durumlar görülebilir.
Kronik yorgunluk sendromu, irritabıl bağırsak sendromu ve hormonal bozukluklar da benzer belirtileri gösterebilir ve ayırt edilmelidir.
PMS aynı zamanda epilepsi, migren ve astım gibi hastalıkların belirtilerini arttırabilir.
Belirtileri Kayıt Altında Tutma:
Belirtileri şiddetine göre 0’dan 10’ kadar günlük olarak kayıt altına alın. Örneğin ağlama nöbetleri şiddetliyse 9 veya o gün için bir belirti yoksa 0 olarak kayıt edin. Belirtileri nasıl hissettiğinize göre numaralandırın. Kayıt tutma aynı zamanda modunuz ve vücudunuzla ilgili değişiklikleri tahmin etmenize yardımcı olur. Böylece değişikleri beklerken onları kontrol etmeniz de kolaylaşabilir.
Ne Yapabilirsiniz ?
Yaşam tarzı ve diyet değişiklikleri genellikle  bazı PMS belirtilerini ortadan kaldırabilir. İlaçlar da belirtilerin kontrolünü sağlamada kadınlara yardımcı olabilir.
Aerobik Egzersizler:
Yorgunluk ve depresyonu azaltır. Egzersizler, enerjik yürüyüş, bisiklet, koşma ve yüzmeyi kapsamalıdır. Haftanın çoğu günü en az yarım saat yapılmalıdır.  Aynı zamanda kalp hastalıklarına koruyucu etkisi vardır ve kilo artışını kontrol etme şansı da yaratır.
Gevşeme Egzersizleri:
Gevşeme yollarını bulma ve stresi azaltma PMS’si olan kadınlara yardımcı olabilir. Yoga ve masaj gibi yöntemler faydalı olabilir. Yeterli uyku da gevşemek için önemli bir faktördür.
Diyet Değişikleri:
Basit değişikler bile yeterli olabilir. Meyve , sebze ve kepekli tahıl ürünlerinden zengin diyet gibi.Yağ, tuz ve şeker miktarını azaltıp, kafeinli içecek ve alkolden uzak durulması önerilir.
Diyet Destekleri:
Ca elementi günde 1200mg almak PMS’nin fiziksel ve ruhsal belirtilerini belirgi olarak azaltır. Magnesium elementi şişkinlik, meme hassasiyetini azaltır ve ruhsal durumu düzeltir. B 6ve E vitamini de faydalıdır. Ancak bu destekleyici tedavi doktor önerisiyle kullanılmalıdır çünkü aşırı doz ve diğer ilaçlarla beraber kullanımın söz konusu olursa zararlı etkileri de olabilir.
İlaçlar:
Antidepresanlar, özellikle SSRI’lar tedavide yardımcı olabilir. Bu ilaçlar ruhsal belirtileri azaltabilir. Belirtiler başlamadan 2 hafta önce veya adet süresince kullanılabilir. İbuprofen gibi nonsteroid antienflomatuarlar ve diüretkler ağrı ve sıvı tutulumunu azaltmak için kullanılabilir. Bu ilaçların kullanımı doktor kontrolü altında olmalıdır çünkü ağrı kesicilerin uzun süreli kullanımı mide kanaması ve ülsere yol açabilir. Diüretiklerle beraber kullanımı ise böbrek hastalıklarına yol açabilir. Diğer seçenekler doğum kontrol hapları ve yumurtlamayı engelleyen ilaçlardır. Bunlar fiziksel belirtileri azaltır.
Paylaşım:
Yaşadığınız belirtileri ve hissettiklerinizi, ailenizle, dostlarınızla ve sevdiklerinizle paylaşmanız ve onlardan alacağınız destek, tedavi sürecini kolaylaştırır.   Aynı zamanda yanlış anlamları da önler.
Sonuç olarak;
PMS’li birçok kadın egzersiz ve yaşam tarzı değişiklikleriyle iyileşmektedir. Diyet destekleri ve ilaçlar da tedaviye yardımcıdır.
Eğer PMS’niz varsa doktorunuzla görüşüp iyileşmenin yollarını arayın. Basit çözümler ve değişiklikler,  tüm ay boyunca kendinizi daha rahat ve iyi hissetmenizi sağlayacaktır.

Bir Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir