Yumurtalık Kistleri

Kistin kelime anlamı içi sıvı dolu kesedir. Genelde kötü huylu bir anlam taşıdığı zannedildiğinden, doktorların ağzından çıkan her
kist kelimesi kadınlarda endişeye sebep olmaktadır. Halbuki doğurgan kadın yumurtalığı içinde irili ufaklı2-10mm çapında birçok kist barındırır, barındırması gerekir (Yumurtlama için gerekli kistler,folukül kistleri). Her ay bu kistlerden biri büyümeye başlar ve adet başlangıcından sonraki ortalama 14.günde 20-25mm büyüklüğe ulaşır ve çatlar,yumurtlama(ovulasyon olur). Yumurtlayan bu kistlerde içlerine kan dolması nedeniyle büyüme 30-40mm’e kadar varabilir .Bunlara fizyolojik Corpus Luteum kistleri (CLK)denir. Fizyolojik olan bu folükül kistleri ve CLKleri yine bazı hallerde daha da büyük olabilirler. Ultrasonografi yardımı ile fizyolojik olan folükül kistleri ve corpus luteum kistleri kolayca tanınabilirler.

Folükül kistlerinin içi her zaman berrak bir sıvı ile doludur, tek hanelidir ve kist duvarı incedir. Çabuk oluşup genelde yeni bir adet ile kaybolurlar. Kolay geçmezler ise doğum kontrol hapı kullanılarak beyinden kist oluşumunu sağlayan FSH hormonu bloke edilerek küçülmeleri hızlandırılabilir. Kaybolmayan,büyüyen,ağrı yapan veya büyüklüğü 6 cm üzerine çıkan basit folükül kistleri, eğer hasta genç ise ve ca 125,vs gibi testlerde kistin kötü huylu olabileceğine dair bir bulgu yoksa ultrasonografi eşliğinde vajinal veya karından özel iğneler ile girilerek boşaltılabilirler. Nadiren boyutları 6cmin üzerine çıkan ve yumurtalığın kendi etrafında dönüp kendi kanlanmasını bozduğu durumlarda(yumurtalık torsiyonu)-ki çok şiddetli ağrı,bulantı,kusma olur- kapalı veya açadiren ağrı yapar ve eğer karın içine kanama yapıyorsa operasyon gerektiri, ancak bu durumlar da nadirdir.

Ultrasonografide bir kistin fizyolojik olmadığını (folükül kisti,CLH) düşündüren ve belli bir süre (3 ay) takip sonrasında açık veya kapalı cerrahi bir müdahale olma olasılığı olan kriterleri şöyle sınıflayabilirim.

İçi berrak sıvı dolu olan kistlerin 6-7cmin üzerine çıkarak büyümeye devam etmesi veya zamanla kaybolmaması.
İçi berrak değil koyu sıvı içeren (kistik)veya solid(katı) kıvamlı kistler. (Yazının sonunda kistik ve solid kistleri gösteren şemayı bulabilirsiniz. Solid kistler,başka bir deyişle solid tümörler iyi huylu-selim veya kötü huylu-malin olabilirler. Kesin ayırım sadece biopsi sonrası patoloji ile olabilir)
Hem kistik hem solid karışık eko veren kistler (Dermoid kistler vs.)
Endometrioma ekosu veren kistler(içi kan ekosundadır ve görüntüleri hiç değişmezler)
CA 125 denen hormonun,sedimentasyonun yüksek çıkması
Menapozal dönemde saptanan kistler.
İçlerinde bölme/septa olan kistler
Abse şüphesi olan (ağrı,ateş) düzensiz ve karışık ekolu kistler
Ciddi ağrıya sebep olan kistler
Kistin kanlanmasını ölçen doppler USGde fazla kanlanmanın tespit edilmesi

Yumurtalık kanseri söz konusu olduğundan aşağıdaki kurallar hiç unutulamamalıdır.

Özellikle 40 yaşın üzerindeki her kist düzenli kontrol edilmelidir.
50 yaşın üzerinde her kist ciddi değerlendirilmeli,gerekirse cerrahi müdahale ön planda tutulmalıdır.
Patolojik tanıdan daha doğru bir yöntemin olmadığını hatırlatmakta fayda vardır.
Yumurtalık kanseri taramasında vajinal USGden daha başka bir test ne yazık ki yoktur (ca 125 testi tarama testi değildir,sadece takipte kullanılır).

Bir Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir